--- BCE IRIS GHAELTACHT ---------------------- -- - -- TAE PONCANACH i gCLUAIN ARD Oabhair Do Nai-scoil Phobal Feirste Okhe Cheadaoin an 14u la deag de'n mhi, cuireadh Tae Poncanach :sa tsiul i gCluain Ard, Sr. na Sceiche, ar son Nai-Scoil Phobal Feirste. Ta an scoil seo anois faoi 1an-seol agus seo sampla den chindl imeachta a bheifear a reachtail feasta ar a son. Thoisigh an siamsa 2r 8.30 agus mhair se go dti go maith isteach sa mhaidin. Thug Aindrias Mac Domhnaill caint indiaidh an tae agus chualathas ceol 6 Bhuion Naomh Muire agus 6 amhranaithe Chluain Ard. Bhi suas le ceithre sc6r i lathair agus chaith siad oiche a bhi gan amhras iontach pleisiurdha. Is maith an smaointiu seo Tac Poncanach. Se an rud a tharlaios SEAN-FHOIRGINTI Ta an Dr. Alan McCutcheon fostaithe ag Roinn Airgeadais na Se gCo. fa choinne suirbhe a dheanamh ar fhoirginti i mBeal Feirste a bheadh suimiuil 6 thaobh staire n6 ailtireachta de. Ta Oifig na gCaipeisi Poibli ag iarraidh ar ailtiri agus suirbhiri agus ar an phobal ·mh6r i gcoitinne, pleananna n6 liniocht ar bith de fhoirginti, go h-aithrid iad-siud a togadh idir 1850 agus 1914, a thabhairt chuig an <iifig in Aras na gCuirteanna DH. CRAINN' AG PAIRC NAOIMH SEAMUS go nglacann achan bhean de'n lucht reachtwa tabla ar leith agus go ndean si bia a chur ar fail do leathdosaen. Bheir si fein cuireadh do dhaoine ar leith agus diolann siad sin sinteanas eigin ar son an tae. Rud ur e agus is cosuil go n-eirionn go maith leis de ghnath 6 thaobh eagsulachta agus airgid. 'ra athas orainn go bhfuil a leitheid seo de rud a chur sa tsiul agus ta muid ag duil go bhfeicfear tuilleadh d6 feasta, ni amhain ar son na Nai-Scoile ach fosta mar abhar siamsaiochta do mhuintir Bheal Feirste. [Foilsiodh clar cuimhneachain an oiche sin agus ar leath. 6 ta sliocht as ag cur sios ar an Nai-Scoil.] DOCHTUIR DO ARAINN MHOIR Ta Comhairle Condae Dhun na nGall i mbaol cogadh ratai leis na 700 daoine a ch6naios ar Arainn Mh6ir. Ni rabh dochtuir buan ar an Oilea le bliain anois, agus ta na daoine ag gearan, n6 sa Gheimhreadh ni bhionn aon-teangmhail acu le tir m6r de dheasca fairrgi arda agus doininn. Tig dochtuir 6 Ospideal an Chlochain Leith achan Aoine agus reachtaileann se clinic ansin, ach deir na hoileanaigh nach leor an meid sin. BAC AR AN TOGA.IL UR BHEAL FE IR STE • mBeal Bai le-Ph leanai I I Feirste Tugadh faoi udaras pleanala iad gan samhlaiocht agus in amanBheal Feirste in alt ar eagran na nai gan cheill fein. · miosa seo de "Newsletter" Eaglais na h:E.ireann. An tc a scriobh e, duirt se, ce gur maith iad glanadh na bplod-ceantracha agus tithe agus b6ithre ura agus gur comhartha iad go bhfuil dul chun cinn sa phobal, gur laimhseaileadh i mBeal Feirste Deir se go bhfuil na pleanalaithe anois ag obair, ma's mall fein e agus a' dhul i gceann na hoibre 'lr dh6igh nios eifeachtai, ach se an cheist ata anois ann, na, ca huair :I chuirfear a gcuid moltai i bhfeidhm. CUIDIO Ta dha bhliain caite ag Dominic Burns, Westland Row, Beal Feirste ag ullmhu trachtais ar "Re 6rga Amharclainn an Abbey" agus dar leis go bhfuil moladh m6r tuillte ag lucht leabharlann tagartha Bheal Feirste, Ascall Rioga. Deir an tUasal Burns go dtearn se iomlan a chuid taighde i mBeal Feirste, agus gur ordaiodh go speisialta leabharthai agus irisi fan a choinne-cinn Meiriceanacha comh maith le cinn Eireannacha. "Bhi achan duine iontach garach ar fad" a duirt se. "An cuid is m6 den am, d'obair me ins an Roinn Ghaelach, a dhruid ar 6.30 p.m., ach d'athruigh na cuntoiri na leabharthai go dti an phriomh leabharlann a fanas foscailte go dti nio3 maille. I gc6nai bhi siad tuillteanach cuidiu liom." Ta an Leabharlann Tagartha ar ceann de na leabharlanna is compoirti ins na h-oileain sec, agus is maith an rud go bhfuil se a oiread in usaid agus ta se-chan amhain go n-usaideann daltai scoile e, ach mic-leinn ollscoik agus gnathphobal Bheal Feirste comh maith. ===-======----=======-~ Ainneoin gur mhol Roinn na bPairceanna go leagfai 24 orann i bPairc Naomh Seamus, Br. na bhFal, shocair Coiste Pleanala na Cathrach, indiaidh an ait a bhreathnu, nach ndeanfai sin ach go mbainfi cuid de'n duilliuir agus de na geaga diofa. Is maith mar tharlaigh. Ta crainn gann go leor mar ta fa shraideanna na Cathrach. I MBEAL FEIRSTE ----~- De dheasca staile ar rag-obair I~--,,,..... , ata a fheidhmiu fa lathair ag 200 -~~ tiomanai agus fear st6rais i gceantar Bheal Feirste, ta laghdu ag teacht ar obair th6gala sa chathair. Ta na fir ar stailc neamh-oifigiuil le coicis anois mar ag6id indiaidh an freeze ar ardu tuarastala a cuireadh i bhfeidhm ina gcas-siud. Ta LOISTE NA MONA siad ag iarraidh ar a gceardchumann 1 • an stailc a aithint mar stailc oifigiuil. mhaithreacha siul go Halla na Oibreacha an I I ndiaidh do thoscaireacht de I Cathrach agus ris-chartai ar iompar acu, shocair Coiste na bPeas de'n I u ·see I Bhardas, dhul i gcomhairle le lucht -pleanata Bheal Feirste faoin chon- .tuirt trachta ar Bh6thar na Mona. .D'iarr na maithreacha go ndruidfi an b6thar don trachta cionnus an chontuirt mh6r do na paisti sa cheantar. Duirt Gordon Hayes, Oifigeach Feidhmiuchain na bPeas, gur maraiodh gasur 7 mbliana d'aois 3 seachtaini 6 shoin agus gur gortaiodh dareag in 8 dtaismi 6 foscladh an b6thar ar tus i 1963. JS mian Jinn, foireann stiurtha Is cuimhne Jinn, ta cupla bliain 6 shoin gur draenaileadh an tuisce uilig as na linnte de chuid Oibreacha Uisce Bheal Feirste ar Bh6thar Bheann Mhadagain. Is cosuil anois go bhfuil socraithe go ndeanfar dha lochan anseo aris, an ceann uachtarach i gc6ir iascaireachta agus an ceann iochtarach i gc6ir bad6ireachta. Beidh an talamh m6rthimpeall orthu a usaid fa choinne imeachtai sp6irt agus f6il Hoch ta. CAD CHUIGE! Arna mallaibh, foilsiodh freagair ar an cheist-"Cad chuige a n-6lann Sasanaigh amhain beoir bhogthe?" A Luach Real Iml. 1. Uimh. 22. Mean F. 28, 1966 Arna fhoilshi ag: FOLLUS, 11 Sraid Cawnpore, Beal Feirste, 13. Arna cl6bhualadh ag: "Donegal Democrat", Beal Atha Seanaigh, Tfr Chonaill. Cuirtear abhar scribhneoireachta chuig: An tEagarthoir, FOLLUS, 11 Sraid Cawnpore, Beal Feirste, 13. Guthan 33040. Cuirtear abhar f6graiochta chuig: SPASCO, 29 Knockbraken Crescent, Ceathru Aodha Dhuibh, Beal Feirste. Guthan 827720. ·~~~~~------~ FOG RA 0 THARLAIGH .~urbh fhearr a d'fhoirfeadh se do lucht I diolaiochta an pbaipeir, beidh I "SCE.AL UR" a fhoilsiu feasta gach Ceadaoin. Beidh se le ceannacht ins na gruith-shiopai maidin Diardaoin. "SC:EAL UR" ar leithsceal a ghabhail le Risteard o Glaisne as alt da cbuid a fhoillsiu i bhloirm litre. Is tre mheancog a cuireadh an talt i gcuideachta litir eile le lion do'n Eagarthoir bheith imithe. Se an miniu a thug siceolaithe tionsclaioch ar an sceal na go n-6ltar beoir, sa chead uair, chan mar dheoch, ach mar bhia. Cathal Mac Gabhann, Bainisteoir Ginearalta Gaeltarra E.ireann. (Feach leath. 2).
- 2. Bain Ceol As (Le 'PiOBAIRE') BUiON CHEOIL ULADH Beidh an chead chuirm cheoil 'li thabhairt ag Buion Cheoil Uladh i 1 nDoire Cholmcille ar an 3ou la den mhi seo agus seinnfidh siad ar 20 ocaid eile frid an chuige. Seo an rud a duirt an t-Uasal Donald Froud, bainisteoir-"Ceann de na priomh chusp6iri ata againn is e daoine oga a mhealladh chuig na cuirmeacha ceoil. Ta se riachtanach againn toiseacht leis na scoltacha. Chuige sin bheirfidh muid 24 cuirm cheoil ins na scoltacha ar fud an chuige." Aontaim ar fad leis an teoiric sin. Ba gheal le mo chroi da mbeadh paisti uilig na tire ag foghlaim g!Casanna ceoil ar scoil. Smaointigh ar dul chun cinn an cheoil da mbeadh sin amhlaidh-paisti saitc sa cheol o thus aois scoile-eolas 'a mheadu de reir a cheile agus duil acu ann. Ta an dearcadh ceart ceillidhe ag an Uasal Froud go mbrathann todhcai an Bhuion Cheoil ar na paisti. siad ag iarraidh bail! lira a fhail. · Beidh rangannai ag toiseacht in a Ian de bhailte na cuige agus duine ar bith ar mian leis damhsai na hAlban a fhoghlaim, scriobhadh se chuig an Runai. CEOLToIRi AR IARRAIDH De reir cuma ta ceolt6iri ag imeacht 6 Bhaile Atha Cliath go dti postanna eile. Bhi eagla ar chuid againn go mbeadh an ganntanas cionntach as caighdean nios isle ins na Buionta Ceoil a chluin muid go rialta. Ta dha bhuion ag Radio Telifis Eireann mar ta, an Bhuion Shiomphoin agus Buion Cheoil Eadrom agus chaill siad 16 cheoltoir i mbliana (chuaigh 9 acu go hUltaibh a sheinnm sa Bhuion Ur). Bhi fathanna eagsula lena n-imeacht. Cuid acu a bhi ag iarraidh tuilleadh taithi-cuid eile ar son airgid agus cuid eile a rabh a gconnradh reaite. SC:€AL 'O R Ceapachan Bhainisteoir Ghinearalta Ar bhaint amach gradam mar . AN CHEAD CHEANN IN EIRINN Ta monarca ur le t6gail ar Laithrean Tionscaiach na Sionainne, a bhearfas obair do 6s ceann 40 othair as Otharlanna Intinne Luimnigh agus na hinse, Co. an Chlair. Seo an chead cheann ariamh in Eirinn a bheas ag freastal ar lucht an Ta f6graithe ag Bord Ghaeltarra Eireann go bhfuil an tUasal Catha! Mac Gabhann ceapaithe acu ina Bhainisteoir Ginearalta. Tagann an tUasal Mac Gabhann chuig Gaeltarra Eireann o Muintir Lincoln and Nolan Teo., comhlucht ar a bhfuil se ina Phriomh Chuntas6ir. Chuntasoir do, fuair an tUasal chineal sin ospideil. Mac Gabhann taithi ar an M6r Is i Scoil Iosep na mBrathar, Muirine, agus san Ollscoil Naisiunta, Baile Atha Cliath, ait a ghnothaigh se ceimeanna mar B.Eal. agus B. Tracht., a fuair an tUasal Mac Gabhann a chuid oideachais. San scrudu don ceim B. Eal. th6g se an cead ait agus bronnadh scolaireacht air. Glacadh leis mar bhall de Institiud na gCuntasoiri faoi Chain sa bhliain 1953. Roinn leis na comhluchtai iniuchoireachta agus cuntasaiochta eadarnaisiunta Price Waterhouse & a chomh., Deloitte, agus Plender Griffith & a Chomh. Sa bhliain 1958 ceapadh e mar Runai/Cuntasoir ar Ghaeltarra Eireann. Sa bhliain 1960 chuaidh se chuig Muintir Caltex (Ireland) Teo. mar Chuntasoir agus ceapadh e ina Phriomh Cbuntasoir sa bhliain 1962. Chuaidh se go dti Muintir Lincoln Nolan i mi na Nollag na bliana 1964. Ta an tUasal Mac Gabha~n p6sta agus ceathrar paisti air. 0 n Ar Leitheoiri •Viin na Gualna, Beal an Atha Moir, Tir Chonaill. 17/9/'66. sibh duinn (Colaiste Chu Uladh). Bhi toradh maith air mar cupla la ina dhiaidh sin thainig cuig phunta chugainn fa choinne ticeadai. Ealaion i gCuige Uladh Ar 5/- sa bhliain, feadaidh duine "New Bulletin," a Conascadh Ealaiona d'fhoilsigh Uladh, '1 cheannacht. Iris raithiuil e, ina bhfaighfea eolas ar chuinniccha agus ar thaispeantaisi ag cumainn agus eagrais eagsula ealaiona. Ta cur-sios fosta ann ar cillsai in-aiteacha eagsula agus faoi mhuinteoiri eagsi.'ila. I mBeal Feirste seinnfidh siad ar 15 6caid i Halla Uladh, agus beidh siad le cluinstin ag am loin 7 n-uaire fosta ag toiseacht Dia Mairt 4u Deireadh Fomhair i Sraid Waring. Chun tus ceart a chur ar na gnaithi, beidh cuirm ceoil ar Leith i Halla na Cathrach ar 28u den mhi seo. I lathair beidh meara Bheal Feirste, an t-Uasal William Geddis, agus comhairleoiri eile na cuige chun failte a fhearadh roimh an Bhuion Ur. Ni fior a ra go bhfuil na Buiontai ar an lag-chuid in eagmais na ceoltoiri a d'imigh mar ta 12 phost Homa cheana agus ta iarrataisi eile 'a scrudu faoi lathair. Deirtear nach bhfuil go leor de cheoltoiri oga ag teacht chun tosaigh sa tir le go lionfadh siad na foluntaisi a eirionn o am go cheile. Sin an fath nach mbeidh ach 5 Eireannach as an 16 ara de dhith. A chara, Istigh le seo ta 6/- arson 6 c6ip a fuair me agus 6 coip eile don tseachtain seo chugainn. Ta raite fosta sa Bulletin gur mian leis an Ch6nascadh liosta a chur le cheile de ealaiontoiri a bheadh sasta teagasc a thabhairt ar son iocaiochta. Duine ar bith acusiud, n6 duine ar bith a dteastaionn muinteoir uaidh, ba choir do scriobh chuig an Rilnai Stiurth6ireachta, J. Hillman, 3, Dhu Varden Park, Port Rois, Co. Aontroma. AONACH I mBAILE ATHA NA SLUA Ar an 2u Deireadh Fomhair cuirfear tus le h-aonach she la i mBeal At~ na Slua. Beidh Buion de phiobairi as Baile Atha Cliath ag mairseail ag tus an mhorsiilll a bheas ann ar an chead la, agus is cailini ar fad iad. Beidh comortaisi ceoil ann, ar ndoighe, agus rud ur, ar feadh a thuigimse, beidh comortas ann do thithe tabhairnc ceolmhara. Ta an t-aonach seo ar siuil le breis is I 20 bliain. RINNCEOIRi DE DHITH Ta fograithe ag Miss K. Lawlor, 14 Ascall Windsor, Beal Feirste, ata ina Runai ar Chumann Rioga de Rinnci Tuaithe na hAlban go bhfuil I AIFREANN CORAGRAFACH I LEARPHOLL Nuair a fosclaitear Ard Eaglais Chriost an Ri i Learpholl ag an Chincis an bhlian seo chugainn, !Cir.eofar an tAifreann i bhfoirm sraith damhsai nua aimsearacha. Se an ceol a bheas ag dul leo an "Messa Concertata" le Cavalli. Duirt an tEaspog Harris go dtiocfadh leis an bhuntomhas ur eotuig!Jheail nios doimhne do cliiall bhunusach an Aifrinn a thabhairt do dhaoine. Do'n Aifreann Choragrafach, beidh tuairim is 180 daoine ar fad a dhith, idir dhamhsoiri agus cheoltoiri. Beidh thart fa 40 damhsoiri ann, o Scoil Damhsa Nua Aimsearach London, agus leiritear an t-iomlan ocht uair ar fad. Comh maith le seo beidh ceadalacha organ ann, agus cuirmeacha ceoil le c6racha Aifreann o na hArd Eaglaisi Anglacacha agus Caitliceacha. INSTITIUD AN OIDEACHAIS CLARAIGH ANOIS DO SH:EISIUN 1966-'67 CURSAi DIOPLOMA AGUS ARD-DIOPLOMA G.C.E. AGUS CEIMEANNA OLLSCOIL LONDAIN LEACHTANNA MAR L£ANAS Oiche Luain: Feallsunacht, Eacna1naiocht. Oiche Mh:iirt: Gaeilg, Frainncis. Oiche Cheadaoine: Stair, Tir~eolas. Oiche Dhiardaoin: Laidin, Bear1a. Gach oiche: 7.15-8.15 p.m. agus 8.30-9.30 p.m. ag toiseacht 26-9-64 ar 7.15. Cuirfear tuilleadh rangannai ar siul de reir eilimh agus bheirfear iarraidh freastal ar dhaoine nach bhfuil na h-amannai thuas ag f6irstin dofa. Beidh treoir agus comhairle staideir le fail ag aonduine ar mian leis bheith ag foghluim sa bhaile. Gach eolas O'n Chlaraitheoir, INSTITIUD AN OIDEACHAIS 54, Royal Avenue, Beal Feirste 1. B.F. 33040 (f6-line 2). AN C6RAS OIDEACHAIS ATA DiRITHE AR RIACHTANAISi GAEL Fuair me cupla coip uait de "Sceal Ur" agus ta muid fiorbhuioch duit agus do "Sceal Ur" ar son an phoibliocht bhrea a thug Adh mor, Pascal Mac Aodhain. "We'll guard old Deny's walls!" Le Gearoid Mac Artan. - Lucht tionscail as Baile Atha Cliath a thainig chuig cruinnm t:~::sc naimh Chomhar-Chumann Cl:leiterua Gleann Colmcille. Ina gcuideachta ta An tAth. Seamus Mac Duibhi.r, cathaoirleach an ChomharChumainn.
I GEARAN FA CHUAN BHUN CHRANNAI Lucht loingis, a bios ag usaid cuan Bhun Chrannai ar Loch Suili, t<i siad ag gcaran fa dhroch-staid na baite agus ag bagairt go rachaidh a gcuid long go Doire feasta. Duradh an rneid seo ag cruinniu de Chornhairle Uirbcach an bhaile, agus fosta, de dheasca an easbaidh obair ghlant6ireachta ata a dheanarnh ar an ghrinneal, go rabh trachtail an chuain i rnbaol rn6r. Deir Coirnisineiri an Chuain nach dtig leo an obair seo a dheanarnh agus go bhfuil siad ag cur toscaireachta chuig an Aire Trachta agus Curnhachta. MEADU MOR AR EASPORTAIL NA SIONAINNE I dtuarascail bhliantuil Chornhlucht Forbairte na Sionainne, foilsiodh gur cagportail an eastat tionscail luach £22!,_ rnilliun punt de dheantusaiocht sa bhliain 1965 i gcorn6rtas le luach £14 rnillitln 1964. ,Ta 3,293 daoinc ag obair ansin anois ar tuarastal £2.2 rnilliun sa bhliain, agus ta sprioc 5,300 don bhliain 1970. Duradh fosta go dtainig 17,479 ar feastai i gCaislean Bhun Rathaigh, i gcom6rtas le 11,149 sa bhliain roirnhe. BORD (FAOI AGUS OS CIONN) SUAS Dtult a11 Gincaial 6 Coistcalbha, Erin Foods Teo. go rabh rachairt rnh6r ar na bianna aisiula i Sasain o tugadh isteach iad. Anuraidh bhi an comhlucht ag duil le rneadu 200<;( thar an bhliain roirnhe sin ach b'e 300(( an rneadu a bhi ann. SIOS Chaill Bord na Mona £500,000 anuraidh de reir cuntas a foilsiodh go deannai. B'e an doineann a ba chiontach leis, deirtear. NA BEAN.NA SC:ElAL uR L. B. Johnson, Uachtaran S.A.M.(Feach "Thnpeall an Domhain leath. 5). Ar !~~~C~~ste Tire I Uladh) ta Roinn Forbairte na Se ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ gCo. ag socru go gcaornhn6fai na Beanna Boirche feasta mar cheantar ina bhfuil ailleacht ar leith dulra. 1 Ta an ceantar seo ag sineadh r) Dhun Drorna 6 thuaidh go dti an ait a dteid Abba an IUir isteach sa Chaol-Uisce, ach ni airitear ceantracha uirbeacha an Chaisleain Nua, Cill an Chaoil, no Rinn Mhic Ghiolla Ruaidh. Airitear na sraidbhailte mure, Machaire Atha, Caislean a' Mhuilinn agus Baile an Chnoic. BILLE .NA SCOLTACH INDOIRE Ta costaisi oideachais Doire ag eiri nios airde. Ag cruinniu de choiste oideachais na cathrach glacadh le meastachain £811,908 don bhliain 1967/68, £116,000 nios mo na bille na bliana reatha. Fit! agus deontaisi rialtais san airearnh beidh £88,166 ar na ratai i gcom6rtas le £68,964 fa lathair. Ni dhiolfaidh muintir ·na cathrach an tiomlan afach, n6 thainig cuid de de bharr an Chain Fhostaiochta agus is d6iche go ndeanfar sin a aisioc. Cuirfear 4d. de luach na ratai. AN BHFUIL OBAIR UA/TP Ealaiontoiri a dhith; lucht saorcheirde no trtachtala. Bocsa 100. Cuntasoiri ag teastail; p.riomhchuntasoiri agus cuntasoiri cunta. Bocsa IOI. Tiomanaithe uainn; taithi ar fheithicli troma 'na bhuntaiste. DALUS. Boc'sa 102. Friotairi maithe a dhith. Luaitear teanga (cha) agus taithi. Bocsa 103. Carrchoiritheoir ag teastail. Eolas ar innil Diesel ina bhuntaiste. Bocsa Io4. Freastalaithe siopa (lon-earrai earrai cruaidhe a dhith. Bocsa 105. Fir storais a dhith. Daoine ata maith i gcionn eagru abhair. Bocsa 106. Scribhneoiri a dhith. Daoine ar feidir leo sruth abhair a sholathar. Bocsa Io7. Grianghrafadoiri a dhith, a dheanann obair rialta ar a gconlari fein. Bocsa 108. Closcriobhaithe a dhith. Gaeilg bheacht sar-riachtanach. Teanga eile ina buntaiste. Luas 60 focal suas. Luathscribhinn ina cailiocht bhreise. Bocsa 109. Cleirigh ag teastail; eolas ar choras oifigc, choinneail leabhar agus ·laimhseail tuarastal riachtanach. Bocsa 110. Tuairisceoirf a dhith-iad abalta a bhfoinsi fein a aimsiu. Bocsa 111. · Dioltoiri spciis a dhith (fir no mna). Buntciiste e taithi no cumas ar dhiol tre'n ghuthan. Bocsa 112. Canbhasoiri a d h i t h. D'fhoirfeadh bailitheoir arachais no lucht na seiceanna siopadoireachta. Bocsa 113. Dioltoirf do.ras-go-doras a dhith. Luaitear cad iad na linte a dioladh agat cheana. Bocsa 114. Dioltoir-thiomanaf a dhith c:hun earrai a sheachadadh agus ordaithc a fhail. DALUS. Bocsa 115.
• • 4. Nuair a Smaointim Air (Le LIAM MAC REACHTAIN) Bhi tagairt agus leirmheastai ar na nuachtain le deidheannai faoi shaol agus faoi shaothar Phadraig Mhic Ghiolla, an te ud as Tir Chonaill a sholathraigh cail d6 fhein le urscealtai macasamhail 'The Rat Pit.' Agus chuir sin ag smaointiu me ar an chaoi bhocht a bhiodh ar na deoraithe sealadacha a d'imiodh as an Ghaeltacht le trifle miosa a chaithcamh ag cnuasach preatai d'fhcirme6iri na hAlba. Nil a fhios ag einne ach aca fhein go direach comh hole is a bhi a gcas. Chuaigh me fhein ann bliain amhain, agus go dtigidh thoir anoir, beidh nairc orm, naire as m'aineolais, agus naire as mo chine fhein a dhisbeagadh. ' I gceann mo chuigiu bliain deag a bhi me nuair a chinn me ar imeacht le scata as Ardai an Duin a theadh anonn achan bhliain chuig an 'taty-hokin' ' agus a d'fhanfadh ansin leis an 'Scotch Harvest' a chruinniu. An bhliain roimhe sin, ba ag Kirkintilloch a tharlaigh an trag6id a b'uafasai dar ndaoine, se sin d6dh dornan daoibh i mbothan. ' •ct Nil me gha ra nach raibh CUI bheag den locht ortha-measaim fhein 6n taithi a fuair me go raibh corr-dheoch dha dhuirniu-ach, ba richuma leis na feirme6iri Albanacha cad e mar a bhi ncithc a fhad a bhi siad ann leis an fhomhar preatai a bhaint. Bothan stain agus sraide6g:i cocain a bhi againn, bcirt ag codladh in achan leaba. Nimis ar gcuid i sciobal, ait a raibh clair iomadu\a amaid sintc trasna a cheile i gcrot boird. 'Bully beef' agus aran geal, 'batch' na hAlba a d'ithimis, agus m'fhocal doibh nar ith me "bully beef" 6n uair sm! Ba scacht mcas;i ar ndoigh, an chaoi a bhiodh ar na Conallaigh a theadh trasna ansin in aimsir Phadraig Mhic Ghiolla. Ba Phalas gleoite an t-aras a bhi againn i bhfarradh is an didean suarach a NEWS AND DAILY FEATURES News -· Week-days, 8 a.m., 9 a.m., 10 a.m., 11 a.m.. 12.01 p.m., 12.59 p.m., 3 p.m., 5 p.m., 6.30 p.m., 8 p.m., 9 p.m., 10.15 11.30 p.m.. Sunday - 10.15 a.m., 1.30 p.m., 6.30 p.m., 10.00 p.m., 11.30 p.m. Nuacht - 6.01 p.m., 10.00 p.m. Sponsored 8.15 a.m. 9.00 1.45 2.45 programmes a.m., 1- 1.30 p.m.. p.m. Angelus- 12 noon, and 6.00 p.m. FRIDAY - 5.0l, Young Munster On The Air. 5.30, The Wonderful Adventures Of Nils. 6.01. Nuacht Aous Caint Na hAoinc. 6.25, Focal O~ Dochtuir. 6.45. Sports Stadium. 7.30, Tommy O'Brien Rcco1ds. 8.01 Ceili Review. 8.15. A Munster Journal. 8.45, Ccannrodai Eireannach I fCursai Ceimice. 9.01, Symphony Concert. 9.55. Records. 10.30 Around The Town. 11.00, Sponscired. SATURDAY - 11.01, Midmornth ugtai daoibh ins na lacthanta udai. Ole is uilc is mar a bhi na coinniollacha, ni chuca suid ata me an babhta sco, ach, chuig an aincolas sin dar thagair me cheana. Bhiodh cuifeallan amhain againn ag sclabhaiocht ar fheirm airithe i ngar d'ait a dtugtar Kirkcolm air, fa bheal Loch an Rianaigh. Bearl6iri a bhi ionainn ar fad, agus gan ach an chuid a ba lu den oideachas againn lena chois. Chastai dreamanna eile orainn 6 am go cheile, ag Aifreann an Domhnaigh, n6 istigh i Sreath an Radhair oiche Shathairn, ach, ni Bearla a bhi ag na cuifeallain eile. Ni raibh a fhios againn cad e an teanga a bhi aca, ach, leathnaigh an sceal inar measc go raibh siad dar maslu, ni folair. Ta an n6s sin coitian f6s ameasc lucht an aineolais a deir, nuair a chluin siad scaifte ag spalpadh Gaeilge go bhfeadfadh siad a bheith ag caitheamh mallachtai ortha! Sin go direach mar a bhi linne, agus bheartaiomar ar ionsai a thabhairt ortha. Agus a leitheid d'ionsai! Rud comh fealltach naireach ni fhaca me ariamh, agus ce gur iompaigh mo ghoile bun· os ceann lena linn, dar liom gur den chrogacht e pairt a ghlacadh ann. Istigh i bpairc na bpreatai a bhfomar, agus b)li a fhios againn na Conallaigh a bheith ag teacht amach 6 Shreath an Radhair ar thrucail achan mhaidin. Chuireamar luiochan rompa. I bhfolach i gcul clai a bhiomar, agus nuair a thainig an trucail i ndeas duinn, luiomar ortha le clocha m6ra. Bhi suas le cuig claigne dcag ar an trucail sin, agus bhi thart fa sc6r inar measc fhein. Is feidir a shamhailt cad e an t-arbhach agus an bhuistcoireacht rinncamar ar na creatuir anbhfainnc udai. Ni raibh siad ag duil le ionsai de chineal ar bith. Ni raibh siad namhadach, fiu, ach, dar fia, thugamar le fios doibh nach gcaithfeadh siad ing. 11.15, Let's All Sing. 11.30, What's My Line? 12.45, We~k-End Sport. 2.45, Music In The Afternoon 4.00, Racing : Irish Cambridgeshire. 4.15 (approx.) After The Races. 5.01 Piano Tunes. 5.15, Junior Sports Magazine. 6.01, Nuacht Agus Caint An tSathairn. 6.30, News. 6.45 Who's News? 7.15, Reacaireacht An Rfadaigh-4. 7.45, This Week At The United Nations. 8.01, Dear Sir Or Madam. 8.30, Not So Green. 9.01, Invitation Concert. 10.30, Ceili House. 11.00. Sponsored. 11.15, Birth Of A Ballad. SUNDAY - 10.30, High Mass. 11.15, Signpost And Records. 11.30 Harvest Thanksgiving Service. .K'2.30 American Journey. 1.00, Not So Green. l.35, Provincial News Round-Up. 2.00, Town Hall Tonight 2.45. An Coiciosan. 3.10, National Football League Final (1st leg); 4.35 (approx.), White, Green And Gold. 5.00. Ceo[ Do Phaisti. 5.30 Down The Country. 6.01, Nuacht Anall, Nuacht Abhus. 6.25, Appeal. 6.40, Sports Time. 7.10, An Sagart Linn. 7.15. The Likes Of Linnane. 8.00, Bait. 9.'05, To Beguile The Time. 9.30, The Irish Language. achasain linnc i dtca1•ga nach raibh ar eolas againn ! Ta a fhios agam gur scoilteadh claigne an mhaidin sin. Ta a fhios agam an sruth aithreachais a thainig ormsa ina dhiaidh sin. Ghoill se comh m6r orm go ndeachaigh me im aonar ions6ir an champa a bhi aca, agus ba ansin a tuigeadh domh nar mhallaigh siad sinne ariamh. Da mba rud e go mbeadh an Ghaeilge againn thuigfimis cad e a bhi taobh thiar <liofa. Thuigfimis gur daoine iad a b'fhearr i bhfad na sinne, go raibh a nduchas fhein insteallta iontu, gurbh i an duchas sin a bhi a cleachtadh aca. Agus feadaim a ra gur sin an chead uair a chuala me an Ghaeilge da labhairt faoi mar ba cheart i a labhairt, go direach 6 bheola na n-eolaithc, i gcampa ar leirgeacha Mhaol Chinn Tire. Is m6r idir inne agus inniu. Is m6r idir an 'Rat Pit' de chuig Phadraig Mhic Ghiolla gan eo!as a scaip se, agus an chaoi a bios ar dheoraithe na Gaeltachta fa lathair. Farior, ni thig Jinn a sheanadh nach dteidh a mbunas thall, ach, ma theidh, is fearr fa ghiota mhaith na coinniollacha fana saothraionn siad anois, gi gur rud aifealach e go gcaithfidh siad imeacht leo ar chor ar bitµ. Ach, nuair a smaomum air, ta Padraig Mac Giolla imithe ar shlua na Firinne le fada, ach, maireann an cocas sclabh~tuil go f6ill, an cocas sin a leirigh se comh soileir, an coras sin a kirigh a dhuchais cheart don mhac seo. Agus ag deanamh tuille smaointe air, ta me cinnte go bhfuil corr-dhuine f6s fana Rosa a chuimhnionn an tar16g fhuilteach udai ar bh6thar uaigncach idir Kirkcolm agus Sreath an Radhair maidin earr 1gh fan bhliain 1934, nuair a thilg scata de Bhearl6iri aineolacha clocha lionmhara ar scata eile toisc iad a bheith ag stealladh Gacilge. Mar a duirt an tc a duin e, ni fheadfadh se titim amach ach idir Eircannaigh! 10.00, News. 10.15, Newspoint. 10.35, Music Of The Nation. 11.05 Recital. 11.35, G.A.A. Results. MONDAY 5.01, Out Of Doors. 5.15. Songs With Guitar. 5.25, Just William. 6.01. Nua~ht Agus Caint An Luain. 6.20, Announcements. 6.45, Ireland's Top Ten. 7.15, Annso Ts Annsud Sa Mhumhain. 7.30, What Are They Talking About? 8.01, Cool Breezes Jn The Sun. 8.30, The World In Pictures. 8.45, The Poets As Critics. 9.01, Aeriris. 9.30, Field And Farmhouse. lO.oo: Nuacht 10.30, Ballads At Night. 10.45, City Newsreel. Il.00, Recital. TUESDAY 5.01, The Choir Of St. Anne's School, Raheny. 5.15 The Elephant Who Couldn't Learn Irish. 5.30, Mot An Oige. 6.01, Nuacht Agus Caint Na Maine. 6.20 Announcements. 6.45, Requests From Overseas. 7.15, This Is Your Business. 7.45, The RTE Singers. 8.01, A Woman's World. 8.30, The Betrothed. 9.01, Symphony Concert. lcLJO, Today In The Dail. 10.45, Come All Ye Loyal Heroes. 11.00 Jazz Corner. 11.15, Unforgettable. WEDNESDAY 5.01. As A Boy. 5.15, Wai1ing And Wandering. 5.30 Junior Journal. 6.01. Nuacht Agus Caint Na Ceadaoine. 6.20, Announcements. 6.45, Beat The Memory Men. 7.30, A Man And His Music. 8:01, Gardening Magazine. 8.30, Farmers' Forum. 9.01, The RTE Strin3 Quartet. 9.45, Guth Aduaidh 10.30, Today Jn The Dail. J0.45, Take It Easy. 11.00, Pop Call. "Berengenas con Oueso" Le BALTASAR DE ALCAZAR [Ama'aistriu go Gaeilg ag Cregg ag n-a chuid seomrai 16istin ag 89, Carleton Rd., N.7. i gceantar Holloway de Chathair Londain Sasanaibh i mbliain an Tiarna mile, naoi gcead seasca a se.J:, Tri rud 'mo choinneail gaibhte, Greamaithe i ndol an ghra : Una aluinn, Agus muicfheoil deataithc, Agus uibh-phlandai le SU caise. 'Neos fainn dibh fa'n mhnaoi seo Una 'Fuair ormsa a leitheid de bhuaidh, 'ach a'n rud a b'abhar fuatha 'ach a'n rud taobh amuigh de Una. • Craite a bhi me le bliain fhada, Go dti an la ar chuir si romham ar phlata, Beile m6r de mhuicfheoil deataithe, Agus uibh-phlandai le SU caise. 6's ise a chead-rug lei craobh sa choimhlint, Ta ait do Una i bhfior-thoiseach an tsluaigh. Ba deacair ina dhiaidh sin bheith deimhin cinte, Den tri cineal, ce acu orthu a thug ~o bhuaidh I meid 's meachan, blas 's teangmhail, Eatorra ni thig liom aithint : Graim Una 's muicfheoil deataithe. Graim uibh-phlandai le SU caisc. Mcadaitear f6s ar ailleacht Una Bionn muicfheoil chugainn as Aracena Ariamh bhiodh cais na Spainne cluiteach Ar n-uibh-phlandai uasal mar a gceana. Ach feach comh gear 's ta an deabhaidh! Ma bhreathnaim ar an sceal gan teas. Is ionann iad uilc : Una atuinn 's muicfheoil dcataithe. Agus uibh-phlandai le SU caise. Ar a' laghad ins an chas seo, De dheasca mo chuid nua-ghranna. Beidh ar Una a bheith nios garai, 'Ag daileadh orm a cuid grastai. N6 beidh agam ina h-ait mar mhalairt, Ma fhaghaim feasta druim na laimhe, Leab m6r leathan de mhuicfheoil deataithe, Agus uibh-phlandai le SU caise ! Programan Gaidhlig SEO THiOS LIOSTA DE NA CLARTHAI GAIDHLIG AR B.B.C. NA hALBA, DON tSEACHTAIN AG TOISEACHT DIA LUAIN, 3u DEIRE F6MHAIR. DIA LUAIN: 12.00 Naidheachd na Gaidhlig 12.05/12.15 Da Cheathramh agus Fonn. 7.00/ 7.30 Clair as Gach Cearn. DIA MAIRT: 12.00 12.05/12.15 5.25/ 5.45 DIA CEADAOIN: Naidheachd na Gaidhlig. Da Cheathramh agus Fonn. Clar do Phaisti. Taifeadu a rinneadh ag an Mh6d le bliantai anuas. 12.00 • Naidheachd na Gaidhlig. La na bPaisti 7.00 Aine Ros ag cur sios ar 5heandalaiocht na hAlba. 7.15/ 7.30 Orain Ghaidhlig : Cairistiona Grannd. DIARDAOIN: 12.00 12.05/12.15 4.15/ 4.35 Naidheachd na Gaidhlig. Da Cheathramh agus Fonn. • Seirbhis Eaglasta a stiuradh ag an Urr. D6mhnall Mac Cuis, Caddonfoot. 6.35/ 7.00 Ceol ar a' Phib Mh6ir a sheinnm ag Iain Mac Dubhghaill. 7.00/ 7.30 (V.H.F.) "Anns na Garbhchriochan". Tuairsc, agallamh, orain agus ce61 6'n Ghaidhealtachd. DIA hAOINE: 12.00 Naidheachd na Gaidhlig. 12.05/12.15 Da Cheathramh agus Fonn.
sc:mAL 5. Cursai Oideachais (Le BRIAN 6 MAOILEOIN) abaltacht na bpaisti i nait a bheith ag freagairt do mhiantai .an tsaoil phoibli. Toisiodh ar abhair ura agus ar mhodhannai ura le na dteagasc gan barraiocht airde ar Timpeall an Domhain BHI me ag caint san alt dheireannach ar an riachtanas ata·lc c6ras ur oideachais a bhunu do'n phobal Ghaelach, ceann nach mbeadh ag iarraidh bheith ionchurtha le c6ras an Bhearla ach chun tosaigh air. Focal m6r, agus ta 'fhios agam e. Ach ba bheag a bfhiu duinn an str6 a chur orainn fein mur mbeadh againn sa' deireadh ach rud a thig linn a fhail cheana fein gan str6 gan c6stas. Caithfidh muid a thuigbheail nach bhfuil an c6ras ata ann fa lathair ar dhoigh ar bith ag fofrstin do'n tsaol a bhfuil muid ag duil lena theacht ca bith mar ta se foirstin do'n tsaol ata ann anois. Agus ta se ag foirstin do'n tsaol ata ann anois ar an abhar go bhfuil se ag solathar oiread maistri agus oiread sclabhaionni a's ta riachtanach leis an ch6ras phribhlideach ara ann a choinneail ag dul. N6 tarlaionn go bhfuif an saol rannta go f6ill ar dh6igh airithe a eilios go leanfar da chothu mar bhithear a chothu go dti seo. (Le "SPUTNIK") "an chaighdean ion-mhianaithe sna S. A. M. gna -abhair aitheannta." Barrshamhailt, ar ndoighe, abhi sa' meid Bheadh trua ag duine don Uachsin. Nil na gnaithe seo ach 'na thus taran Johnson i dtaca leis na deacgo f6ill. rachtai ata aige sa bhaile ach ab e cheanna a bhi siadsan a dtuilleamai airsean dha bhlian 6 shoin. Ach cibe toradh a bios ar an toghachan seo nil an cuma air go n-athrochaigh se an sceal 6 thaobh Vietnam de. RHODESIA Ta na sean-bharulacha ann ar an scrios ata a dheanamh ar fad. Tuismighteoiri a bheir an dear- mhuinntir Vietnam. Se an fath a cadh d'a bpaisti nach bhfuil a dhath n-abraim sin gur i mbliana a throid- An feidir a ra anois go bhfuil an ar bith sa tsaol seo is tabhachtai na fear na toghachain san lar-Iarthar, cead bhabhta thart sa troid idir Lon. an II plus; gurab i an Ghraimear- ait a thug dilseacht don Phartai don agus Salisbury? De reir gach scoil is ceart daofa bheith ag iar- Phoblachtanach le nios m6 na tr.I eolais ni fada anois go scarfaidh Mr. raidh a bhaint amach, 's gurab iad sc6r bliain. Nil sin go direach i Smith leis an Chomhfhlathas ar fad na hamadain iad nach mbainfeadh. gceart, n6 bliain an toghachain Rachaidh se ar an bhealach cheann~ Ni chluinfea an dearcadh sin a dheireannaigh, ghuthaigh muinntir a chuaigh an Aifric Theas roinnt oiread ceanna ag tuismitheoiri Kalamazoo, Michigan, ar son Paul bliain o shoin. Ach is cinnte nach bochta. Ni bhionn an com6rtas 'na Todd, an cead ionadaith 6'n Phartai mbeidh an "Poblacht" nua abalu spreagadh leath comb mor i measc Daon-fhlathach as an cheantar sa seasamh in eadan an domhain ar an a leitheidi siud a's bios i measc chead seo. Fuair se isteach le breis doigh cheanna a rinne iar-uachtaran aicmi is saidhbhre naiad. is 8,ooo guth. na tire sin-Dr. Verwoerd. Ach mar a duirt me, ta na hath- Is tabhachtach ar fad anois ag Fiu amhain muna n-eirionn le raithe ag teacht. Ta iomradh ar Johnson go mbainfidh ionadaithe ar cibe smachtbhannai nua a chuirtear scoltacha cuimsitheacha anois. nos Todd. Gan iad ni thiocfadh i bhfeidhm, agus fad is go ndeanann Aithnitear nach leor oideachas a leis na hachtanna mar Medicare, an Aifric Theas agus an Phortainsholathar do chach, go gcaithfidh ceart Guthiochta a bhru ar an geil neamh-iomas daobhtha ni an coras a bheith cothrom. Ni Seanad. Dar ndoigh nil na Poblach-. eireochaidh, ni doigh liom' go Ins an am a chuaidh thart, agus dheanfaidh se gnaithe feasta foirg- tanaigh r6 dh6chasach go nglac- mbeidh stait eile na hAifrice sasta fiu san am i lathair, ni rabh feidhm neamh agus treallamh nios fearr a faidh siad an suiochan ar ais ach t:l. seasamh ar leataoibh agus ligim don ach le beagan beag stiurth6iri ag an bheith ag an scoil seo na ag an scoil go leor amhras ar na Daonfhlathaigh darna stat apartheid fas i'na measc. bharr, beagan ni ba mh6 bainis- siud, na nios m6 paighe ar shon na gur chuir siad an tUachtaran ann- Fosta beidh se nios fusa ionnsui a teoiri gnaithe faofa sin, agus 'na hoibre ceanna a bheith ag muimeoir seo an seachtain seo caite (seo an dheanamh ar Rhodesia na'n Aifric ndiaidh-siud oiread seo oifigeach amhain i nGraimearscoil na ag cead uair a dtug Uachtaran cuairt 6 Theas 6 tharla go bhfuil formh6r feidhmiuchain, lucht an bh6na muinteoir Meanscoile. Ma ta na tri an chead chogadh domhanda!). muinntir an domhain dubh in eadan bhain, srl.; 'na ndiaidh sin na chineal scoltach (si an Cheardscoil Tuigeann se fein go bhfuil se ag leathnu smaointeacha Verwoerd sclabhaionnai, lucht bogtha clabair, an 3u ceann) le mairstin go cionn brath ar leithid Todd san d6igh agus a chomh-Naitsi. scuabtha sraid, glanta bin. Caide an tamaill eile caithfidh an seasamh toideachas a bhi riachtanach ag amhain a bheith aca araon. sclabhai? Dheanfadh rud ar bith a I dtaca linn fein do ni thig linn a ghnaithe, cumas 'x' a chur ar line bheith ag deanamh moille. D'fhan an corr-uair a mbeadh feidhm lena Gaeil na cathrach seo fada go leor leitheid. Searbh go leor b'fheidir, sular thoisigh siad a dheanamh ach fior. Niorbh eigean ach fior smaointithe ar riachtanas na bpaisti bheagan de'n phobal a oiliuint le 6ga a tathar a th6gail le Gaeilg bheith 'na saoisti ar an chuid eile. anois. Sa deireadh thiar ta nai-scoil Chan fiu an meid a rabh an tadh Ghaelach a chur ar bun. Ni bhio'1n ortha bheith roghnaithe a fuair i nai-scoil ar bith ach c::im amhain oideachas sa cheill is leithne ata leis ar an bhealach go dti'n bhuns:::oil. an fhocal. Lucht eolaiochta mar Se an chead rud ata le dcanamh "Cymru Rydd" ''Saor An Bh reatai n Bheag" SASAIN _Anois deir Ray Gunter, Aire 01bre, gur feidir go gcaithfear nios m6 na 700,000 as obair i mbliana. I dtus an "squeeze" se an meastachan a thug an rialtas figilir eigin faoi 500,000. Comh maith le sin cuireadh meamran chuig na ceard-chumainn agus na tionscail a ra nach· feidlr laghdu ar an squeeze ar dh6igh ar bi th. Ag caint ar chruinniu deireadh na seachtaine seo caite duirt Gunter gur fearrde daoine bheith as obair na bheith ag obair tri la n6 ceithre la sa tseachtain. Moladh aisteach aoteacht 6 aire Rialtais Lucht Oibr;. Ba mhaith liom fios a bheith agam caide an freagra a thabharfadh Seamus 6 Conghaile air! AN AIFRIC THEAS Seo roinnt firici a bhaineann leis an Phriomh Aire nua san Aifric Theas-John Vorster. Aois 51, leigh se dli ar ollscoil, cuireadh i mbraighdeanas e i 1942 mar ball de na Stormjaers (daoradh cuid acu chun bais). Rinneadh aire Iustais d6. Eisean a d'fhoscail campa gheibhinn ar Robben Island. Eisean a thug isteach an "braighdeanas 90 la" (anois 180 la). Caide an cead choisceim bhradach lofa eile a ghlacas se anois? Eilbhis mar shampla de thir bhig shaibhir, a bhfuil a cuid tionscal uilig n6 a mbunus cibe, beag. Ta abhar amhain aontais idir an Plaid agus an tAirm. Se sin, cur chun cinn na Breatnaise. Sa daonaireamh a rinneadh i 1961 bhi a1~ } cuid den phobal in innimh Breathnais a labhairt. Ta si a shompla, agus gan eolas ar bith aca ar na healaiona. lucht ealame agu iad d 11 r oibriu na heolaiochta. Leis an fhirinne a dheanamh nil an ·ceal leath comh hole anois as mar bhi. Niorbh iad na Graimearscoltacha ba chuis le sin afach, ach na Meanscoltacha n6 an chuid a b'eifeachtai aca. Toisiodh ar chursai a chur ar fail a bheadh ag teacht le againn cinntiu nach ceim ar an bhealach go dti bunscoil ghallta a bheas inti. Agus se an dara rud ata le deanamh againn toiseacht a dheanamh reidh do'n uair a bheas na paisti i naois an mheanoideachais. Mur ndean muid an meid sin beirfear goirid orainn aris. (Tuilleadh an tseachtain seo chugainn). "Cymru Rydd"-sin e manadh Airm Saoirse na Breataine Bige. Ar chlar teilifise an tseachtain seo chuaidh than duirt duine acu ("Nil me fein r6-ard san Airm") go bhfuair siad 16n-cogaidh 6n Eoraip (sean-stuif de chuid na nGearmanach), agus gur fhoghluim siad cuid mh6r 6n LR.A. Nios luaithe sa bhliain pleascadh reservoir uisce go hiontach ealaionta, rud a chosain na milte punt agus a chuir bac millteanach.Jir an sceim. Nior cuisiodh aon duine as go foil! ach glactar leis gurbe an tAirm a ba chionntai. Ta siad go dubh in eadan a leitheid sin de sceim ata ag goid uisce na Breataine Bige. Airm le Plaid Cymru. Shean teagasc ins na scoltacha uilig agu~ ag fail tacaiochta 6 udaraisi an "establishment" ar n6s B.B.C. (Radio agus Telewele), an Eisteddfod Naisiunta agus 6 ghluaiseacht don aois 6ig a bhaineas le sport agus imeachtai s6isialta. Gynfor Evans, a toghadh ar na mallaibh do Rialtas Westminster, aon bhaint leis an Airm, agus chan amhain sin ach gur mhaigh se go bhfuil siad a n-usaid ag "udaraisi 6n taobh amuigh" fa choinne mi-chliu a tharraingt ar an Ghluaiseacht Na·s:unta. Du:rt se go bhfuil An Bhreatain Eheag r:.eamh-fhorbairte agus a locht sin ar an Rialtas nach bhfuil sasta airgead a dheas-bhathadh sa tir. (An feidir go bhfuil An Bhreatain Bheag ag Londain mar ta Doire ag Beal Feirste?). Molann se tionscail bheaga i bhforbairt na tire, mar, siad is lu a chuirfeadh coiscreadh faoi shaol traidisiunta na Breataine Bige. Luaidh se An CULTACHA BRISTI I DO BHANALTRA Is feidir go gcuirfidh banaltrai de DEALG LOCHLANNACH chuid na Sasain a gcuid gt!nai Ta Iarsmalann Uladh indiaidh stairseailte ar leataoibh agus go · sean-dealg Eireannach a rinneadh in dtoiseochaidh siad ag caithearnh aimsir na Lochlannach a cheannacht cultacha bristi. i Londain. Ta se deanta de airgead An mhi seo, i Lonndain, beidh 6rnaideach agus is cosuil gur sa 1ou roinnt taispeantas de leagnacha aois a rinneadh e. Ta 16 de dhealga eagsula den eideadh ur ar siuil. mar e ar fail, ach seo e an taon Ach nil "baruil ar bith" ag banal- cheann ata i gCUige Uladh. trai na hEireann an mbeidh siadsan sasta glacadh leis comh maith. Duin Matrun Oispeadal mh6r de chuid Bhaile Atha Cliath- "Titear domh cro bhfuil an smaoiteamh amaidcach ~r fad. Aontaim leis an eidcadh bheith comh simplidhe agus is feidir, ach silim go dteann an sceim seo r6-fhada." REIC ANTIQUE I MBAILE UI DHALAIGH Thainig nios m6 na 200 ceannaithe an tseachtain seo chuaidh thart chuig reic antique i dtoigh Mr. John Crossle, Ath na hEo, Baile Ui Dhalaigh. As Beal Feirste, Baile Atha Cliath agus Nua Eabhrach iad. Dhiol ceannai as Beal Feirste an iuach is airde (£810) ar chrinnlin de aois Louis XVI. GAILINI SAN AER Ta fadhb m6r ag Roinn na nAer6stach de chuid Aer Lingus. An bhlian seo caite, d'fhag 54 de na cailini-an cuid is m6 acu le p6sadh. Anois is ga do Aer Lingus toiseacht a loisteail aris-ag cur suim ar leith i gcailini de chuid an Tuaiscirt. Inne duirt Miss Pat Blake, Stuirth6ir na nAerostach- "Ta muid thar a bheith sasta leis na cailini tuaisceartacha uilig ata ag eitealaigh !inn. Ta cuid acu i measc na naer6stacha is fearr da bhfuil againn." Ag an bhomaite ta 355 aer6stach ar fad ann-188 ar eitleain a theann trasna an Aigean Atlantach agus 167 ag taisteal idir :Eire agus Sasain agus an Mh6rRoinn. Nil aon bhaint oifigiuil ag ar Oifigigh de chuid Bhord lascaigh Mhara i gCill Ronain, nuair a Goill (i lar). Siad Seamus 6 Cea! lachain, agus Breandan o Ceallaigh a usaid do mhuintir Oileain Aranna, agus se Bord Iascaigh Bhi Richard Burton an taisteoir, Breathnaiseoir 6 Glamorgan ar an chlar sin teilifise. Nuair a cuireadh ceist air an Naisiuint6ir e fein. duirt se nach gcuirfeadh se beo daoine i gcontuirt ar son na cuise. Nuair a fiafraiodh d6, afach, caide dheanfadh se agus an Bhreathnais i mbaol bais, ba e an freagar a thug se: "Beidir go dtoiseoinn fein a phleascadh traenacha!" tugadh traileir do Chiaran Mac an d:i oifigeach. Beidh an tr:ii1eir Mhara a cheannaigh e.
H. sc:mAL 'O R LEATHANACH NA rJ.I:ION FHOGRAI CUIDIGH LE N-AR BHFOGROIRI Oideachas INSTITIUID AN OIDEACHAIS. Muinteoiri de gach caighdean a dhlth fa choinne cursaf do leanaf agus do dhaolne fasta. Scriobh chulg: Brian 0 Maoileoin, 18, Hlllhead Ave., B.F. 11. Togail agus Coiriu Ti D. P. JOHNSON, Peinteolr agus Maisltheoir. Meastachain in aisce. Obair shlachtmhar. - 29, Rodney Pde., B.F. 12. Guthan 614192. T. 6 DOMHNAILL, 32, Sraid Thompson. Gach saghas t6gail, c6iriu agus athch6iriu. Meastachain saor in aisce. Guthan: 58010. Tithe Osta Caidreamh, Tabhairni, Etc. I AN PIKE, gach oiche Dhiardaoin, Terry's Bar, Sraid Milford. Ceol agus cuideachta. Failte ar leith roimh Ghaeil. GARFIELD BAR, Lr. Garfield St., Beal Feirste I. Togha di agus cuideachta. Fear an ti:- Padraig Mac Mathuna. AN SEAN-TEACH, priomh-aras na nGael mBeal Feirste. Cuideachta Ghaelach agus scoith na di. 168, Sr. Albert. Fear a' ti: T. Slevin. Ceirnini, Leabharthai, &rl. - PREMIER. Gach cineal ceirINTERNATIONAL HOTEL nin le fail sa PREMIER, 63/ Cearn6g Dh(m na nGan: f?7 Smithfield .M~r~et. Gu~hTheas, Beal Feirste, 1. 54 an 30896. Ce1rn~m Gael-Lmn seomrai leapa. Tailli reas- agus Gael-Fonn ma measc. (mta. Seomrai priomhaideacha (sli iontu do 20 -200 duine) i gcomhair bainseacha, ceilithe, dinnearai. Restaurant Cliuiteach. Lan-cheadfulaithe. SERRIDGE. Failte romhat i siopa Serridge, 93 Sraid an Chaisleain. Guthan 25021. Gach leabhar Gaeilge le fail annseo. I I I NAOIDHE SCOIL PHOBAL FEIRSTE Bunaiodh Naoidhe Scoil Phobal Feirste ar an 13u la qe mhi na Lughnasa 1966, i gCumann Chluain Ard, Sraid na Sceiche, Beal Feirste, do phaisti ata a th6gail le Gaedhilg. Ta Pobal na nGaedhilgeoiri in Eirinn a dhluthu le cheile agus nil ins an Naoidhe Scoil i mBeal Feirste ach ceim eile ata tugtha againn ar saoghal fein agus saoghal ar bpaisti a fhorbairt ins an d6igh a thiocfas blath ar na treathra duthchasacha ata ionainn. Ni indiu na inde a thoisigh aithreacha agus maithreacha a th6gail paisti le Gaedhilg i mBeal Feirste, ta muid iongantach broduil as na fir agus mna 6ga ata in ar measc a t6gadh le Gaedhilg, ta moladh m6r tuillte ag a tduismightheoiri, 'siad a rinne eacht mh6r i dtimpeallacht an Bhearla. D'fhoghluim muid a Ian uabhtha, threabhuigh siad an pbairc romhainn agus chuir siad p6r de'n chead scoith; ta se fuinn fein anois curam a thabhairt ar an phairc sin. Leis na blianta beaga anuas d'aithin muid an tabhacht a bhi leis an phobal agus le beagan comh-oibriu go dtiocfadh leis an duine aonarach a dheanamh. 'Se spiorad na comhraiochta a bhainseas barr buaidh ar gach rud, d'aithin muid sin i gcein an la ata inniu ann. Ta se mar adhbhar misniuil againn go bhfuil an dluthas agus an chomhraiocht imeasc Gaedhilgeoiri na tire, agus ni aidhbheal ar bith a bheith a' suil le spreagadh as cuimse uaidh mar a fuair muid cheanna fein leis an MARINA AR LOCH NEACHACH Ag cruinniu de Choiste Chomhairleach Chreag Abhann (an chathair ur a th6gfar i gCo. Ard Macha) cuireadh sios ar marina atathar ag dul a th6gail ar bhruach Loch nEachach. Hiarradh ar na baill fail amach 6 mhuintir an cheantair caide an se6rt aiseanna a ha mhaith leo a fheiceail ann, agus go ndeanfai an sceal a phle nios iomlaine ag an chead chruinniu eile sula dtugfai comhairle do Choimisiwn Fhorbairte na Cathrach. scoil a bhunu. Anois ta an c6ras ceadna ag oibriu frid ar bpaisti, ta pobal beag da gcuid fein acu ag foghluim agus ag fas i gcuideachta a cheile. Ta ait eile as a bhfuair muid an spreagadh is mo, ait nach dtug cul a cinn leis an duthchas, ait a choinnigh an tobar fior-ghlan mar agus daoine eile a spreagadh de reir. Rachaidh muid i gcomhair leis an Ghaedhealtacht agus beidh muid ag dul i gcomhair leis an naisiun. ta an Ghaedhealtacht. Caithfidh gach Gaedhilgeoir a aidmheail in a chroidhe gur iongantach an rud e go bhfuil an Ghaedhealtach beo ar chor ar bith, aindheoin achan treigheail a gnidh muinntear na h:Eireann uirthi, ach ni mhairfeadh si go deo gan muid theacht i dtarrthail uirthi-gan muid fas agus foghluim i gcuideachta na Gaedhealtachta-gan muid tus aite a thabhairt daoithe in ar saoghal fein LUCHT DREAPADOIREACHTA Ta dha chumann dreapadoireachta, as an Chaislean Nua agus as Baile Atha Cliath, indiaidh theacht le cheile fa choinne foireann tarrthala a bhunu do Thir Chonaill. Duirt Mr. Brian Black, Bealfeirsteach ata ina bhaU den chumann sa Chaislean Nua, go bhfuil i bhfad nios m6 daoine anois ag cleachtadh an sp6irt seo i dTir Chonaill i rith an tSamhraidh, agus go mbeadn geargha le foireann tarrthala L.-i aimsir na prainne. 0 H£0CHAIDH SA ROIMH Chuaidh Cathal ·6 hEochaidh( T.D., Aire Tailte na 26 gCo., ·na R6imhe ar na mallaibh fa choinne labhairt le Signor Franco RestiYo, mar gheall ar an trachtail i dtairigeadh feirme a thiocfadh a fhorbairt idir an da thir. Bhi Seosamh 6 Siadhail, Taidhleoir na hEireann san Iodail i lathair fosta. An chain ar eallach agus feoil na hEireann ag dul isteach san Iodail, an tabhar is m6 a dearnadh pie air. Dwrt Aireacht na hlodaile go rabh "caradas ar leith" ag baint leis na cainteanna. CISTE CHAIRDE "SCEAL UR" ~~~~~~~~~~~~~-' £6,000 sa Bhliain e ata a dhith le Sceal Ur" a fhoilsiu. Ta gear-gha le do • chuidiu-sa le costaisi tionscnaimh a ghlanadh. Cuire tear sinteanaisi chuig: An tEagarth6ir, FOLLUS, 11, e Sraid Cawnpore, Beal Feirste 13. Dheanfar gach sine teanas a admhail agus foilse6far liosta na sinteanas- • 6iri ar an phaipear. Gabhaimid buiochas le gach duine a dtug cuidiu du.inn. 0 BRAONAIN MID TA LR A -OBAIR ORNAJDEACH DO AILTIRFagus do gach dream 278 SRAID KENT BEAL FEIRSTE Guthan -25575. Gaeilgeoir San Old Bailey Cuireadh William Kett, as Luimneach, faoi bhannai thri mblian san Old Bailey i Londain ar na mallaibh, as Eireannach eile James Nugent a mharu. Is cosuil go deachaidh se ag 61 oiche i ndiaidh a chuid oibre i gcuideachta cupla cara. Chuaidh siad indeireadh ama go dti cafe in Harlesden, agus is ann a bhuail siad le Nugent agus airde da chuid. Seo i an chead uair a casadh an bheirt ar a cheile. Dwrt Mr. Alastair Morton, an te a bhi ag cur cuise ar Kett, gur Bearla a labhair an chuideachta uilig, ach Kett agus Nugent a bhi ag labairt i nGaeilg. Nuair a d'fhag siad an cafe go goirid i ndiaidh an mhean-oiche, bhi caint eigin ag Kett i nGaeilg le Nugent agus de reir deallraimh thuig cuid de na daoine eile caide duirt se. Chuir Nugent troiq ar an fhear eile agus is d6iche gurbhe a bhuail an chead bhuille. Buaileadh e fein agus nuair a thuit se bhain a chloigeann go cruaidh leis an talamh, rud a thug a bhas. $aothar agus Seirbhisi CEARDAITHE a dhith. Ma ta ceard no scil aga ba mhaith linn sceal suimiuil a phle leat. Se do leas claru linn. Glasigh, scrfobh, no buail isteach: EADRAS, 110, North St., Beal Feirste, 1. Guthan 33040. SEIRBHISI OIFIGE, gearradh stionsal i dteanga ar bith, eamhnu. EADRAS, 110, North St., B. F., 1. Guthan 33040. LON-EARRAI. Bheirimid do chuid earraf grosaera agus eile chun ti chugat. Cuir do ordu chuig: An Bainisteoir, DALUS, (Seirbhfs siopad6ireachta), 63, Cliftonpark Ave., B.F. 14, n6 glaoigh 33040 AMHRAN ar bith idir fhonn agus fhocail le fail ar ribfn. Tearmaf agus tuille eolais 6: An tSeirbhfs Cheon, f/ch. FOLLUS, 11, Sr. Cawnpore, B. F. 13. SPASCO. B'fheidir nach bhfuil tu tugtha don fhear o UNCLE ach bf ag caint leis an fhear 0 SPASCO ar gach gne fografochta. IS FIU FOGRA A CHUR AR "SCEAL UR". Glaoigh 827720 no 33040. Gluaisteain, Taxi, Etc. MOLEY'S MOTORS, 49, Cearn6g Victoria, Beal Feirste x. Gluaisteain ar fostadh. Glaoigh: 33123, go dti an 9 p.m. Biotailte, Mianrai, Etc. Guinness Gleineach .... i mBarr a Apaiochta. 6 McKENNA & McGINLEY Limited, Beal Feirste. Glaoigh 21514, 31704 ,.." . ..,., .. ,,. ..... ; - , " INDIAIDH SEO ••• ••• INDIAIDH SIUD . .. indiaidh an lae indiaidh na hoiche indiaidh an iomlain indiaidh sin 's uile is fearr duit ticead a bheith agat i gc6nai ... is fearr faill a thabhairt do'n aimear ... is fearr a bheith reidh le baint. £so,ooo ar son £1. 3 CRANNCHUR SA BHLIAIN LINCOLN DERBY CRANNCHUR :EIREANN CAMBRIDGESHIRE . NEART CEAD DUAISEANNA DE TICEADAI £i AN CEANN CRANNCHUR NA NOSPID:EAL EIREANNACH DROICHEAD NA DOTHRA, BAILE ATHA CLIATH 4. Brainsi ag Corcaigh, Sligeach, Gaillimh, agus Sf-II, Sr. Grafton, Baile Atha Cliath 2. ...
RkJQdWJsaXNoZXIy NzQxNzU3